EEN SCHIP KEERT HUISWAARTS . . .

EEN SCHIP KEERT HUISWAARTS . . .

EEN SCHIP KEERT HUISWAARTS . . .

Met schepen heb ik niets. Niets met mijnenvegers en niets met luxe cruiseboten. Vraag me dus niets over: diepgang, voortstuwing of waterverplaatsing of passagiers capaciteiten. Ik zou geen antwoord weten. Wel weet ik dat de snelheid van boten wordt aangegeven in knopen, maar hoeveel kilometer een knoop is kan ik u niet zeggen. Zeelui - dat weet ik wel - praten niet over links of rechts, maar over bakboorden stuurboord.Als ik diep nadenk (een enkele keer komt dat voor) denk ik wel een antwoord te kunnen geven op de vraag welke kant stuurboord is. En als je dat weet is het niet zo moeilijk ook het goede antwoord te geven op de vraag wat bakboord is. Daar houdt mijn kennis over boten zo ongeveer op.

Toegegeven, dat is niet veel en het klopt dus wat ik u net toevertrouwde: met schepen heb ik niets ...

... dat wil zeggen tot maandag vier augustus van het jaar onzes Heeren 2008 dan! Waar die ommekeer vandaan komt? Dat ga ik u zeggen.


Op de mijnenveger ms Bernisse

Op die bewuste maandag belandde ik met nog zo'n vijfentwintig mensen op het motorschip 'Bernisse'. Dat is een oude mijnenveger uit het jaar 1953. Een aantal bevlogen mensen probeert dit varende monument in de vaart te houden. Een voorwaarde daartoe is dat blijvend aan onderhoud en soms zelfs restauratie moet worden gedaan. Gesteund door een groot aantal vrijwilligers en donateurs lukt dit op prijzenswaardige wijze. Je hoeft geen verstand van schepen te hebben om te beseffen dat deze boot in alle opzichten een juweeltje is. Wat een ambiance! Welk een sfeer aan boord die dag! Hoe ritmisch klopten de motoren! Maar daar is wel het een en ander aan vooraf gegaan. Lang en moeizaan was de weg om het allemaal zover te krijgen. Als je een van de bevlogen vrijwilligers aan boord iets vraagt, krijg je niet slechts een antwoord maar krijg je een hele rondleiding en een scala aan achtergrondinformatie. De gasten toefden de hele lange dag aan boord en dat betekende dat ook moest worden gefoerageerd. Ook dat werd op uitmuntende wijze door de vrijwilligers verzorgd.

Maar ... de bedoeling van dit verhaal is totaal niet om een lofzang te houden voor de Bernisse en de mensen daar omheen.

Nee, het gaat in dit verhaal om de definitieve thuiskomst van de Grande Dame, het vermaarde stoomschip 'ROTTERDAM'.


De snijbranders lagen al klaar!       

Het ss Rotterdam is geen gezette dame. Zij is van ongekende en voorname schoonheid. Een dame om verliefd op te worden, of je wilt of niet. Dat overkomt je simpelweg. Dat was vijftig jaar geleden al zo en dat is onveranderd gebleven. Zoals wel sporadisch voorkomt zijn er dames die op rijpere leeftijd slechts aan charme en aantrekkelijkheid winnen. Zoals het geval is bij het ss Rotterdam! Welk een onovertroffen slanke lijn ontvouwt zich aan je oog. De wereldzeeën heeft zij vijftig lange jaren bevaren.  Als lijndienst naar New York en als schip voor emigranten of als cruiseschip. Honderdduizenden mensen hebben als passagier of als bemanningslid kennis gemaakt met dit unieke varend stuk technisch vernuft van vaderlandse bodem. 

Vreugdetranen werden geplengd bij vreugdevolle gebeurtenissen als een fabelachtige huwelijksreis en ook tranen waren haar deel als afscheid moest worden genomen van hele families die elders op de wereld blijvend hun geluk gingen beproeven.


Maar dan...

...dan dreigt het naderende einde van het stoomschip Rotterdam.

Kille berekeningen gaven emotieloos aan dat het niet meer rendabel was de Grande Dame in de vaart te houden. Het stoomtijdperk was verleden tijd en kosten/batenanalyses kregen de overhand. En na een lange, soms wat schimmige weg, (waaronder het failliet gaan van een toenmalige eigenaar) besloten beslissers dat het over en uit moest zijn met de Grande Dame. Het doodvonnis werd geveld en de plek van executie werd bepaald. Op een strand ver weg zou het vonnis door onverbiddelijke lieden worden voltrokken. Slopen die handel, want dat is de verstandigste weg!

In het denken werd de Grande Dame gevoelloos gedegradeerd tot schroot. Staal en ijzer dat na aftrek van de sloopkosten toch nog wat opbracht.

Dat zo velen hun dierbaarste herinneringen ontlenen aan de Rotterdam? Dat hier sprake is van een historisch varend monument? Dat aan boord zich nog zoveel onvervangbare kunstschatten bevinden?

De verantwoordelijken haalden slechts hun schouders op: 'Wat kopen we voor die flauwekul?'.


Totdat ...

... totdat het lot enkele bevlogen mensen bij elkaar bracht. Mensen met gevoel voor de maritieme geschiedenis van de scheepvaart in het algemeen en het ss Rotterdam in het bijzonder. Bevlogen mensen die geheel belangeloos maar met kennis van zaken in woord en geschrift de wereld wakker schudden en luid verkondigden dat hier een uniek stuk varend erfgoed teloor dreigde te gaan.

Mensen die puntige nieuwsbrieven schreven waarin van uur tot uur en van dag tot dag werd verkondigd of het onmogelijke wellicht mogelijk zou kunnen worden gemaakt: het behoud van de illustere Oude Damehet ss Rotterdam.

Men richtte een Stichting op om de idealen vorm en inhoud te geven. Men ging door bergen en dalen. Hoop en wanhoop wisselden elkaar af. Met realiteitszin werd aangegeven hoé een en ander vorm en inhoud zou kunnen krijgen. Kortom, men wist in gloedrijke bewoordingen te enthousiasmeren.

 En waarachtig, ten langen leste dienden zich metterdaad zakenlieden en instellingen aan die geloof hechtten aan de zienswijzen van dat groepje bezielde mensen. Bereid bleken serieuze berekeningen te vervaardigen en opvolgend geld (veel geld!) te steken in het schip met een nieuwe blijvende bestemming. En - belangrijk - daarbij tewerk zouden gaan met respect voor de geschiedenis van De Rotterdam. Precies zoals dat groepje mensen het bedoelde.

 Na een lange en moeizaam verlopen ingrijpende verbouwing krijgt de Oude Damein de Maashaven bij Katendrecht haar laatste ligplaats. Rust is haar daarna niet gegund en zoals het een echte Dame betaamt blijft zij zich in de toekomst dienstbaar opstellen:  als hotel, als congresruimte, als horecagelegenheden, als opleidingsinstituut.

En bovendien gaat deze dame een uiterst belangrijke en ook noodzakelijke opwaardering betekenen voor de wijk Katendrecht. 

Geen dame in ruste dus, het tegendeel is het geval en zij hunkert - zoals alleen een dame kan hunkeren - naar contact met u en met mij!

 Een van die mensen van het eerste uur waar ik het zojuist over had - ik vermeld dat met enige gepaste trots - was mijn zoon. En hij, sámen met enkele kornuiten, besloten de oude mijnenveger De Bernisse op de dag waarop de terugkeer van

De Rotterdam was gepland, te huren. Zij zouden De Rotterdam tegemoet varen en al op zee begroeten.

Ook mijn vrouw en ik werden uitgenodigd dit historische feit aan boord mee te beleven. Gretig zeiden we ja en het werd een dag om nooit te vergeten ...


... Een dag om nooit te vergeten

De spanning aan boord van de Bernisse was van meet af aan merkbaar. Vandaag zou het dan eindelijk - acht lange jaren had men hierop gewacht (!) - gaan gebeuren. De Rotterdam kwam thuis! De kroon op het werk. De kranten stonden er bol van. Dat was nu wel een tikkeltje anders dan in de beginperiode toen de initiatieven werden gestart de Grande Damete redden van de dreigende ondergang.

Het gezegde 'Succes heeft vele vaders', werd weer eens bewaarheid. Dan weer werd de naam van Joep van den Nieuwenhuizen genoemd als de grote redder van

De Rotterdam en dan weer waren het de vrijwilligers van De Lijn (de vereniging van ex-werknemers van de HAL, de Holland America Line) of wie dan ook. Niet zo erg allemaal maar, ere wie ere toekomt, de mannen van het eerste uur waren écht en aantoonbaar de mensen van het clubje waar ik zojuist op doelde. Dat waren en zijn de paarden die de haver dubbel en dwars verdienen.


De Rotterdam tegemoet!!!

Die dag had het weer begrip voor het feit dat het een bijzondere dag werd. Droog en warm met een vrijwel de hele dag vrolijk schijnend zonnetje. Het was volkomen begrijpelijk dat niet alleen wij hadden besloten met een boot de Rotterdam tegemoet te varen. Talrijke boten (waaronder heel bijzondere zoals die oude sleepboot die de Dame ettelijke keren veilig had geloodst) vergezelden ons op de Nieuwe Waterweg.

'Welkom thuis' stond op grote spandoeken van de sleepboten van Kotug.

Die welkomstgroet stond ook op vele overige boten. Op naar zee! De Rotterdam komt terug, komt weer naar huis!

Het kan verbeelding zijn maar de passagiers op De Bernisse - allemaal fanatieke fans van De Rotterdam - waren duidelijk gespannen. Het leek erop alsof de vele honderden sierlijke zwanen langs de kant zich eveneens bewust waren van het bijzondere van die dag. Maar ook dat kan verbeelding van mij zijn!

Toch, zo bleek alras, was mijn fantasie (met uitzondering misschien waar het de zwanen betreft) duidelijk niet met mij op de loop gegaan, want dat zou dan ook moeten gelden voor die duizenden en duizenden belangstellenden aan weerszijden van de Nieuwe Waterweg. Deze thuiskomst wilden ze niet missen! Vele auto's en fietsers zag je heen en weer rijden; zij wilden 'straks' de Rotterdam volgen naar haar definitieve ligplaats op Katendrecht.


Daar is tie!

Heel heel in de verte op zee tekenden zich uiteindelijk de flauwe contouren af van

De Rotterdam. De twee kleine stipjes waren de sleepboten die de dame op sleeptouw hadden genomen vanaf het Duitse Wilhelmshaven.

Dichter en dichter naderde ze en het leek erop of dat gepaard ging met de steeds stiller wordende passagiers op De Bernisse. Totdat eindelijk elk detail van De Rotterdam zichtbaar werd.

'Hier krijg ik de rillingen van' zei de dame die naast mij stond. 'Dit is bijna ontroerend' zei weer een ander. 'Hier zijn geen superlatieven voor te vinden' hoorde ik weer een ander zeggen. En meer van dat soort uitingen. Theatraal? Geen sprake van: deze reacties waren stuk voor stuk echt en welgemeend. En niet alleen dat, dit enthousiasme was zo invoelbaar puur dat je of je nu wou of niet, er door werd geïnfecteerd!

 Vele boten brachten  een waterfontein als saluut. Vliegtuigjes vlogen over en ook enkele helikopters gaven nadrukkelijk blijk van hun aanwezigheid.

Majestueus zoals het een Grande Dame betaamt gleed ze in al haar schoonheid steeds verder de Nieuwe Waterweg op, alsof ze ook zelf het besef had: 'ik kom weer thuis, ga niet meer weg, zo hoort het en het is goed zo!'. De vele scheepshoorns  van de heen en weer varende boten en bootjes lieten luide hun groet horen.


Tenslotte

Dit verhaal begon ik met te zeggen: 'met schepen heb ik niets'. Dat nu is sinds die gedenkwaardige dag maandag vier augustus 2008 volkomen verleden tijd. Ik ben verbaasd over mijzelf dat ook ik vatbaar blijk voor het virus die liefde veroorzaakt voor de maritieme wereld. Voor schepen als De Rotterdam ...

 Al blijft het merkwaardig dat het mogelijk blijkt dat materie(de Rotterdam is immers opgebouwd uit materiaal als staal en zo), je op een dergelijke wijze weet te raken, toch?   

 

 

…………………………………

 

N.B.

De namen van de mensen van het eerste uur zijn in alfabetische volgorde:

 

* Leon Beesemer

* Jan-Willem Koene

* Ronald Kole

* Klaas Krijnen

* Willem van der Leek

* Remco van Maurik

* Co Spruit